Gramatyka i słownictwo
Powtórka tego, co jest na liście CKE: 17 bloków gramatyki z oznaczeniem poziomu (P, R) oraz 140 słów w 14 tematach egzaminacyjnych.
Gramatyka do powtórki
Zasady wzorowane na liście struktur z informatora CKE. Oznaczenie P i R mówi, czy blok dotyczy obu poziomów, czy tylko rozszerzenia. Przy blokach są polecane filmy z YouTube.
1. Czasy teraźniejsze: Present Simple, Continuous, Perfect, Perfect Continuous P i R
Simple opisuje zwyczaje i fakty, Continuous czynność trwającą teraz lub plan, Perfect łączy przeszłość z teraźniejszością (doświadczenie, wynik, czas od tej pory), a Perfect Continuous akcentuje trwanie czynności do teraz.
- She works in a bank. (zwyczaj)
- I'm meeting Tom at six. (plan)
- I've lost my keys. (wynik jest widoczny teraz)
- We've been waiting for an hour. (trwa do teraz)
- Why are you always losing your phone? (irytacja, R)


2. Czasy przeszłe: Past Simple, Continuous, Perfect, Perfect Continuous P i R
Past Simple to zakończona czynność w przeszłości. Past Continuous opisuje tło lub czynność w toku. Past Perfect oznacza czynność wcześniejszą niż inna przeszła, a Past Perfect Continuous podkreśla trwanie przed tym momentem.
- I was cooking when the phone rang.
- The train had left before we reached the station.
- She was tired because she had been working all night.
- By 1492 Columbus had made many sea voyages. (R)


3. Przyszłość: will, going to, Present Continuous, Future Continuous i Perfect P i R
Will: decyzja w chwili mówienia, przewidywanie, obietnica. Going to: plan i przewidywanie z dowodami. Present Continuous: ustalony plan. Future Continuous (will be doing) to czynność w toku w przyszłości, a Future Perfect (will have done) to czynność zakończona do pewnego momentu.
- I'll help you with the bags.
- Look at those clouds! It's going to rain.
- This time tomorrow I'll be flying to Rome.
- By the time I retire, I will have saved enough money. (R)
- In May I will have been working here for ten years. (R)


4. Czasowniki modalne i półmodalne (także z bezokolicznikiem perfect) P i R
Can, could, may, might, must, have to, should, ought to, need, would, used to. Na poziomie rozszerzonym ważne są formy z bezokolicznikiem perfect, które mówią o przeszłości: must have done (na pewno zrobił), can't have done (niemożliwe, że zrobił), should have done (powinien był, ale nie zrobił).
- You mustn't smoke in here. (zakaz)
- You don't have to come. (brak obowiązku)
- It must be cold outside. (wniosek)
- He can't have seen us. (R)
- You should have called me. (R)
- She might have missed the bus. (R)


5. Okresy warunkowe 0, 1, 2, 3 i mieszane; wish i if only P i R
Zero: fakty (If you heat ice, it melts). Pierwszy: realna przyszłość (If it rains, we'll stay). Drugi: nierealna teraźniejszość (If I had time, I would go). Trzeci: nierealna przeszłość (If I had known, I would have come). Mieszany łączy dwa światy. Wish i if only z Past Simple oznaczają żal o teraźniejszość, a z Past Perfect żal o przeszłość.
- If you press this button, the machine starts.
- If I won the lottery, I'd buy a house.
- If she had studied harder, she would have passed. (R)
- If I hadn't missed the bus, I would be at work now. (mieszany, R)
- I wish I had more free time.
- If only I had listened to you! (R)



6. Strona bierna (także formy złożone) P i R
Tworzymy ją: be + III forma czasownika. Używamy, gdy ważniejszy jest wynik lub przedmiot niż wykonawca. Na rozszerzeniu pojawiają się formy z modalnymi, bezokolicznikiem i dopełniaczem: must have been done, is believed to have, being watched, have something done.
- The building was destroyed by the storm.
- The parcel has just been delivered.
- The meeting had to be cancelled.
- He is believed to have robbed a bank. (R)
- I had my car repaired yesterday. (have something done)
- She likes being admired. (R)


7. Mowa zależna i czasowniki wprowadzające P i R
Przy mowie zależnej cofamy czas o krok (Present → Past, Past → Past Perfect) i zmieniamy zaimki oraz okoliczniki (today → that day, tomorrow → the next day). Pytania zamieniamy na szyk oznajmujący. Czasowniki wprowadzające (admit, deny, suggest, accuse, advise, refuse, warn) wymagają konkretnych wzorców.
- She said she was tired.
- The teacher told me to answer the question.
- He asked me where I had been.
- She accused me of lying.
- He denied having seen the burglar. (R)
- She suggested going to the cinema. (R)


8. Bezokolicznik, gerund i ich użycie po czasownikach P i R
Niektóre czasowniki łączą się z gerund (-ing): enjoy, avoid, suggest, deny, mind, keep. Inne z bezokolicznikiem z to: decide, hope, refuse, manage, afford. Część zmienia znaczenie: stop doing (przestać) i stop to do (zatrzymać się, by coś zrobić), remember doing i remember to do.
- I enjoy swimming.
- She decided to leave.
- He stopped smoking. (rzucił)
- He stopped to smoke. (zatrzymał się, żeby zapalić)
- I regret not being able to help. (R)
- It's no use trying to convince him. (R)


9. Zdania względne (defining i non-defining) P i R
Who dla osób, which dla rzeczy, that w zdaniach określających, whose dla przynależności. W zdaniach dodatkowych (z przecinkami) nie używamy that i nie można opuścić zaimka.
- The train that we wanted to take was delayed.
- My aunt, who has been helping us for years, is a duchess.
- The man whose car was stolen called the police.
- That's the reason why I came. (R)


10. Rodzajniki, przyimki i czasowniki złożone P i R
A/an przy pierwszej wzmiance, the przy rzeczy znanej lub jedynej, brak rodzajnika przy ogólnych liczbach mnogich i niepoliczalnych (Dogs are loyal). Przyimki czasu: at, on, in. Czasowniki frazowe uczymy się w całych zdaniach, bo przyimek zmienia sens.
- I have a dog. The dog is black.
- at seven, on Monday, in July
- He came up with a great idea.
- It took me an hour to figure out the task.
- My boss looks down on everybody. (R)



11. Stopniowanie, so/such, too/enough, porównania P i R
Krótkie przymiotniki: -er/-est, długie: more/most. So + przymiotnik, such + (a) + rzeczownik. Too = za bardzo (negatywnie), enough po przymiotniku. Porównania: as … as, not as … as, the more …, the better.
- She's so kind. They are such nice people.
- He's not old enough to travel alone.
- The older I get, the happier I am. (R)
- Jake has as much courage as his brother.
12. Zdania podrzędne: przyczyna, skutek, cel, przyzwolenie, kontrast P i R
Because, as, since (przyczyna); so, therefore, as a result (skutek); so that, in order to (cel); although, though, even though, despite, in spite of (przyzwolenie); however, whereas, on the other hand (kontrast). Despite i in spite of łączą się z rzeczownikiem lub gerund.
- As it was late, we went home.
- I phoned him in order to tell him the news.
- Although he was tired, he kept working.
- Despite the rain, we went out.
- Despite being tired, he kept working. (R)


13. Inwersja po wyrażeniach przeczących i ograniczających tylko R
Po wyrażeniach takich jak never, rarely, seldom, hardly … when, no sooner … than, not only … but also, little, only after, under no circumstances szyk zdania zmienia się jak w pytaniu.
- Never have I seen such a beautiful view.
- Hardly had we arrived when it started to rain.
- No sooner had she left than the phone rang.
- Not only did he forget, but he also lied.
- Little did he know what was going to happen.


14. Tryb łączący, zdania rozszczepione i konstrukcje emfatyczne tylko R
Tryb łączący po suggest, insist, demand, recommend: I suggest that you bring your own towel. Zdania rozszczepione (it is … that, what … is) podkreślają ważny element wypowiedzi.
- I insist that he go home.
- It was only last week that he was awarded the prize.
- What I know about it is confidential.
- All I did was send him an apology.


15. Rzeczowniki, zaimki i liczebniki: pułapki P i R
News, advice, information, furniture są niepoliczalne (a piece of advice). Trousers, glasses są tylko w liczbie mnogiej. Zaimki zwrotne (myself) używamy, gdy podmiot działa na siebie, wzajemne (each other) dla dwóch osób. Some, any, no i ich złożenia: nothing, anybody, everywhere.
- Can you give me some advice?
- The news is good.
- They help each other.
- I don't have any money. = I have no money.
- Neither of my friends can drive. (R)
16. Pytania pośrednie, question tags i dopowiedzenia P i R
W pytaniu pośrednim szyk jest oznajmujący (Can you tell me where the station is?). Question tag przeciwstawia znaczenie zdania (He's English, isn't he?). Dopowiedzenia: So do I, Neither do I.
- Could you tell me what time it is?
- You haven't seen my keys, have you?
- I like pizza. – So do I.
- I can't swim. – Neither can I.
17. Słowotwórstwo: przedrostki i przyrostki P i R
Zadania ze słowotwórstwa polegają na zmianie wyrazu w nawiasie na właściwą część mowy. Zwróć uwagę na przedrostki zaprzeczające (un-, im-, in-, dis-, ir-) i przyrostki (-ness, -ment, -ion, -ful, -less, -ly, -able).
- happy → happiness, unhappy
- decide → decision
- employ → employer, employment, unemployed
- possible → impossible
- care → careful, careless, carefully


Słownictwo według 14 tematów
Po 10 słów w każdym temacie. W kolumnie Poziom: P to słowa przydatne na obu poziomach, R to słowa z poziomu rozszerzonego.





1. Człowiek
| English | Polski | Poziom |
|---|---|---|
| reliable | niezawodny | P |
| ambitious | ambitny | P |
| generous | hojny | P |
| selfish | samolubny | P |
| get on well with | dogadywać się z | P |
| self-confident | pewny siebie | R |
| reserved | powściągliwy | R |
| tolerant | tolerancyjny | R |
| outgoing | towarzyski | P |
| to take after | odziedziczyć cechy po kimś | R |
2. Miejsce zamieszkania
| English | Polski | Poziom |
|---|---|---|
| suburb | przedmieścia | P |
| block of flats | blok | P |
| rent | czynsz; wynajmować | P |
| detached house | dom wolnostojący | R |
| neighbourhood | sąsiedztwo, okolica | P |
| move out | wyprowadzić się | P |
| cosy | przytulny | P |
| run-down | zaniedbany | R |
| amenities | udogodnienia | R |
| settle down | osiąść, ustatkować się | R |
3. Edukacja
| English | Polski | Poziom |
|---|---|---|
| get a grade | dostać ocenę | P |
| revise for an exam | powtarzać do egzaminu | P |
| coursework | praca semestralna | R |
| scholarship | stypendium | P |
| attend a lecture | uczestniczyć w wykładzie | P |
| drop out | rzucić szkołę | R |
| achievement | osiągnięcie | P |
| compulsory | obowiązkowy | R |
| hand in | oddać (pracę) | P |
| peer pressure | presja rówieśników | R |
4. Praca
| English | Polski | Poziom |
|---|---|---|
| apply for a job | ubiegać się o pracę | P |
| CV | życiorys zawodowy | P |
| interview | rozmowa kwalifikacyjna | P |
| employer | pracodawca | P |
| deadline | termin | P |
| work overtime | pracować w nadgodzinach | R |
| be made redundant | zostać zwolnionym (redukcja etatów) | R |
| work-life balance | równowaga praca-życie | R |
| promotion | awans | P |
| qualifications | kwalifikacje | R |
5. Życie prywatne
| English | Polski | Poziom |
|---|---|---|
| get along | żyć w zgodzie | P |
| relationship | związek, relacja | P |
| get engaged | zaręczyć się | P |
| generation gap | różnica pokoleń | R |
| celebrate | świętować | P |
| take care of | opiekować się | P |
| grow apart | oddalić się od siebie | R |
| trust | zaufanie | P |
| lifestyle | styl życia | P |
| make up | pogodzić się | R |
6. Żywienie
| English | Polski | Poziom |
|---|---|---|
| balanced diet | zbilansowana dieta | P |
| ingredient | składnik | P |
| take-away | jedzenie na wynos | P |
| fast food | fast food | P |
| vegetarian | wegetarianin | P |
| nutritious | pożywny | R |
| allergic to | uczulony na | P |
| book a table | zarezerwować stolik | P |
| junk food | niezdrowe jedzenie | P |
| obesity | otyłość | R |
7. Zakupy i usługi
| English | Polski | Poziom |
|---|---|---|
| bargain | okazja | P |
| receipt | paragon | P |
| refund | zwrot pieniędzy | P |
| complain about | złożyć skargę na | P |
| customer service | obsługa klienta | P |
| out of stock | niedostępny w magazynie | R |
| fits me | pasuje na mnie | P |
| pay by card | płacić kartą | P |
| online shopping | zakupy przez internet | P |
| overpriced | zbyt drogi | R |
8. Podróżowanie i turystyka
| English | Polski | Poziom |
|---|---|---|
| check in | odprawić się | P |
| book accommodation | zarezerwować nocleg | P |
| itinerary | plan podróży | R |
| sightseeing | zwiedzanie | P |
| delayed flight | opóźniony lot | P |
| customs | odprawa celna | P |
| package holiday | wycieczka zorganizowana | R |
| guided tour | wycieczka z przewodnikiem | P |
| backpacker | podróżnik z plecakiem | R |
| off the beaten track | z dala od utartych szlaków | R |
9. Kultura
| English | Polski | Poziom |
|---|---|---|
| exhibition | wystawa | P |
| performance | przedstawienie | P |
| review | recenzja | P |
| director | reżyser | P |
| plot | fabuła | P |
| cast | obsada | R |
| masterpiece | arcydzieło | R |
| gripping | wciągający | R |
| heritage | dziedzictwo | R |
| subtitles | napisy | P |
10. Sport
| English | Polski | Poziom |
|---|---|---|
| training session | trening | P |
| compete | rywalizować | P |
| referee | sędzia | P |
| fit | w dobrej formie | P |
| injury | kontuzja | P |
| tournament | turniej | P |
| defeat | porażka; pokonać | R |
| spectator | widz | R |
| keep fit | utrzymywać formę | P |
| sports facilities | obiekty sportowe | R |
11. Zdrowie
| English | Polski | Poziom |
|---|---|---|
| symptom | objaw | P |
| prescription | recepta | P |
| get better | poczuć się lepiej | P |
| treatment | leczenie | P |
| side effect | skutek uboczny | R |
| addiction | uzależnienie | R |
| stress | stres | P |
| do exercise | ćwiczyć | P |
| immune system | układ odpornościowy | R |
| seek medical advice | zasięgnąć porady lekarskiej | R |
12. Nauka i technika
| English | Polski | Poziom |
|---|---|---|
| device | urządzenie | P |
| software | oprogramowanie | P |
| artificial intelligence | sztuczna inteligencja | R |
| breakthrough | przełom | R |
| surf the net | surfować po sieci | P |
| data | dane | P |
| be addicted to | być uzależnionym od | R |
| take advantage of | skorzystać z | R |
| cyberbullying | cyberprzemoc | R |
| upload | wgrywać | P |
13. Świat przyrody
| English | Polski | Poziom |
|---|---|---|
| climate change | zmiana klimatu | P |
| global warming | globalne ocieplenie | P |
| endangered species | gatunki zagrożone | P |
| renewable energy | energia odnawialna | R |
| landfill | wysypisko | R |
| wildlife | dzika przyroda | P |
| drought | susza | R |
| flood | powódź | P |
| protect | chronić | P |
| carbon footprint | ślad węglowy | R |
14. Życie społeczne
| English | Polski | Poziom |
|---|---|---|
| volunteer | być wolontariuszem | P |
| charity | organizacja charytatywna | P |
| homeless | bezdomny | P |
| tolerance | tolerancja | R |
| raise awareness | podnosić świadomość | R |
| equality | równość | R |
| election | wybory | P |
| take part in | brać udział w | P |
| social media | media społecznościowe | P |
| community | społeczność | P |
🌐 Potrzebujesz strony WWW?
Ta strona powstała w MediaSarbi. Robimy strony wizytówki, firmowe i sklepy internetowe: responsywne i przygotowane pod SEO. Zajmujemy się też nagraniami i montażem wideo, kampaniami reklamowymi, social mediami i wirtualnymi spacerami. Marka, którą widać i która sprzedaje.
