Jak pisać na maturze
Jedna wypowiedź pisemna to 20% (P) i 22% (R) wyniku. Poniżej kryteria CKE, plan pracy, przydatne zwroty, wzory odpowiedzi i sprawdzacz tekstu.
Poziom podstawowy: e-mail, list prywatny, wpis na blogu
Jedno zadanie, cztery podpunkty do rozwinięcia, polecenie po polsku. Maksymalnie 12 punktów.
| Kryterium | Punkty | Co oceniają |
|---|---|---|
| Treść | 0–5 | Do ilu z 4 podpunktów polecenia się odniosłeś(-aś) i ile z nich rozwinąłeś(-aś). Maksimum dostajesz za rozwinięcie wszystkich czterech. |
| Spójność i logika | 0–2 | Czy tekst jest jasny, logiczny i powiązany w całość (spójniki, akapity, brak przeskoków w czasach). |
| Zakres środków językowych | 0–3 | Różnorodność słownictwa i struktur oraz precyzja sformułowań. |
| Poprawność środków językowych | 0–2 | Liczba i waga błędów gramatycznych, leksykalnych, ortograficznych i interpunkcyjnych. |
Treść: punkty zależą od tego, do ilu z czterech podpunktów się odniosłeś(-aś) i ile z nich rozwinąłeś(-aś). Cztery rozwinięte podpunkty to 5 punktów.
Poziom podstawowy: sześć kroków
- Przeczytaj polecenie dwa razy i oznacz cztery podpunkty. Każdy z nich musi mieć w tekście własne zdanie z konkretnym szczegółem.
- Zaplanuj akapity: powitanie, jeden akapit na podpunkty 1–2, jeden na 3–4, zakończenie. Taki układ widać od razu.
- Dopasuj czasy: przeszłość dla opisu wydarzeń, przyszłość dla planów i zaproszeń, Present Simple dla opinii i zwyczajów.
- Rozwijaj podpunkty jednym lub dwoma dodatkowymi zdaniami (kto, gdzie, dlaczego, jak się czułeś). To różnica między „odniósł się” a „rozwinął”.
- Użyj spójników (because, but, however, so, although, after that) i kilku mniej oczywistych zwrotów, żeby zdobyć punkty za zakres.
- Policz wyrazy (100–150) i sprawdź pisownię. Za mało wyrazów obniża treść, a za dużo często zwiększa liczbę błędów.
Poziom podstawowy: przydatne zwroty
Gotowe kawałki do wplecenia w tekst.
Początek e-maila (nieformalny)
- Hi Anna, / Dear Anna,
- Thanks for your email. It was great to hear from you.
- Sorry I haven't written for so long.
- I'm writing to tell you about…
Opisywanie wydarzeń
- Last weekend I went to… with…
- First of all, … After that, … In the end, …
- What I liked best was…
- The most surprising thing was that…
Opinie i uzasadnienia
- In my opinion, …
- I think it was a great idea because…
- To be honest, I was a bit disappointed because…
- That's why I would recommend it.
Zaproszenia i propozycje
- Would you like to come with us?
- How about meeting on Saturday?
- Let me know if you can come.
- It would be great to see you.
Zakończenie
- Write back soon.
- Hope to hear from you soon.
- Give my love to your family.
- Best wishes, / Take care,
Poziom podstawowy: wzory wypowiedzi
Nasze przykładowe odpowiedzi do dwóch typowych poleceń.
E-mail do kolegi: wycieczka
Polecenie: Byłeś(-aś) niedawno na wycieczce szkolnej. Napisz e-mail do kolegi z Anglii (100–150 wyrazów). W e-mailu: opisz, dokąd pojechała klasa i jak podróżowaliście; napisz, co ci się najbardziej podobało i dlaczego; opisz jeden problem, który się zdarzył; zaproś kolegę na podobną wycieczkę.
Przykładowa odpowiedź:
Hi Sam,
Thanks for your last message. Last Saturday my class went on a school trip to Krakow. We travelled by train, which took about three hours, and the whole group was in a great mood.
What I liked best was visiting Wawel Castle because the view from the tower was amazing. We also tried traditional soup in a small restaurant near the Main Square, and it was delicious.
Unfortunately, one thing went wrong. When we were walking to the museum, it started raining heavily and we got completely wet. Luckily, our teacher bought us hot chocolate to cheer us up.
I'm planning another trip in July. Would you like to come with us? It would be great to show you the city!
Write back soon.
Best wishes,
Anna
Dlaczego to dobra odpowiedź: Cztery podpunkty są rozwinięte konkretnymi szczegółami. Są czasy przeszłe do opisu, Present Continuous do planów i zwroty typu „What I liked best was…”. Długość to około 130 wyrazów.
Wpis na blogu: nowa technologia
Polecenie: Napisz wpis na blogu o urządzeniu, bez którego nie wyobrażasz sobie życia (100–150 wyrazów). Napisz: co to za urządzenie i od kiedy go używasz; jak z niego korzystasz na co dzień; jedną wadę lub problem; czy poleciłbyś(-abyś) je znajomym i dlaczego.
Przykładowa odpowiedź:
My smartphone: friend or enemy?
I've had my smartphone for four years and I can't imagine life without it. I got it for my fourteenth birthday and since then it has become part of my daily routine.
Every morning it wakes me up and I check the weather. During the day I use it to study, listen to podcasts and stay in touch with my friends. I also learn English with a language app on the bus.
However, there is one big disadvantage. I often lose track of time when I scroll through social media, so sometimes I go to bed too late.
All things considered, I would definitely recommend a smartphone to my friends, but only if they promise to use it wisely.
Dlaczego to dobra odpowiedź: Wpis ma tytuł, cztery rozwinięte podpunkty i spójniki (however, so, all things considered). Zakres obejmuje Present Perfect, Present Simple i strukturę „I can't imagine…”.
Filmy: wypowiedź pisemna na poziomie podstawowym
Polecane filmy o e-mailu i wpisie na blogu na maturze.





Poziom rozszerzony: rozprawka, list formalny, artykuł
Jedno zadanie, dwa tematy do wyboru, w każdym dwa elementy do omówienia. Maksymalnie 13 punktów.
| Kryterium | Punkty | Co oceniają |
|---|---|---|
| Zgodność z poleceniem | 0–5 | Elementy treści (omówienie obu elementów tematu) oraz elementy formy: teza we wstępie, tytuł albo zwroty początkowe i końcowe, kompozycja, segmentacja na akapity i długość 180–280 wyrazów. |
| Spójność i logika | 0–2 | Najwyżej 2 usterki to 2 punkty, od 3 do 5 usterek to 1 punkt, 6 i więcej to 0. |
| Zakres środków językowych | 0–3 | Szeroki zakres, naturalność, różnorodność frazeologiczna i precyzja. Same pospolite struktury to najwyżej 1 punkt. |
| Poprawność środków językowych | 0–3 | Im mniej błędów, tym więcej punktów. Błędy zakłócające komunikację liczą się mocniej. |
Punkty za zgodność z poleceniem zależą od treści (omówienie obu elementów tematu) i formy (teza we wstępie albo zwroty początkowe i końcowe, kompozycja, segmentacja, długość pracy 180–280 wyrazów). Praca w innej formie niż wskazana traci wszystkie punkty za formę.
Poziom rozszerzony: sześć kroków
- Wybierz jeden z dwóch tematów. Wybieraj ten, o którym masz więcej do powiedzenia po angielsku, a nie ten, który wydaje się łatwiejszy w polskim.
- Zrób plan: teza (wstęp), dwa lub trzy akapity rozwinięcia, zakończenie z potwierdzeniem stanowiska. Każdy z dwóch elementów tematu musi być omówiony.
- W rozprawce teza stoi we wstępie, a argumenty są spójne z tezą. W liście formalnym liczą się zwroty początkowe i końcowe oraz rejestr oficjalny.
- Dbaj o proporcje: wstęp i zakończenie krótkie, rozwinięcie najdłuższe. Podział na akapity jest oceniany jako element formy.
- Pokaż zakres: struktury warunkowe, strona bierna, inwersja, zdania względne, frazy typu „It is widely believed that…”. Ale tylko takie, które potrafisz zapisać poprawnie.
- Zmieść się w 180–280 wyrazach. Poza tym zakresem tracisz punkt za długość pracy, nawet gdy treść jest dobra.
Poziom rozszerzony: przydatne zwroty
Zwroty do rozprawki i listu formalnego.
Wstęp i teza
- Nowadays more and more people claim that…
- It is often said that…
- The question of whether … has been widely discussed.
- In my opinion, …
Argumenty i przykłady
- First of all, … Secondly, … Finally, …
- One of the main advantages is that…
- For instance, … / To give an example, …
- It is worth pointing out that…
Kontrast i przeciwne poglądy
- On the other hand, …
- However, it could be argued that…
- Although many people believe …, I think …
- Despite the fact that…
Zakończenie
- To sum up, …
- All things considered, …
- In conclusion, I strongly believe that…
- Taking everything into account, …
List formalny
- Dear Sir or Madam, / Dear Mr Brown,
- I am writing in connection with…
- I would be grateful if you could…
- I look forward to hearing from you. Yours faithfully, / Yours sincerely,
Poziom rozszerzony: wzory wypowiedzi
Nasze przykładowe odpowiedzi do dwóch typowych poleceń.
Rozprawka: nauka zdalna
Polecenie: Napisz rozprawkę na temat: „Czy nauka zdalna może zastąpić tradycyjne lekcje w szkole?” (200–250 wyrazów). W rozprawce omów zalety i wady nauki zdalnej. Wyraź własne zdanie.
Przykładowa odpowiedź:
Can online learning replace traditional lessons?
Nowadays more and more students attend classes from their living rooms. It is often argued that distance learning could soon replace traditional schools. In my opinion, although it offers many benefits, it cannot fully replace face-to-face lessons.
On the one hand, remote education is flexible. Students can learn at their own pace, replay recorded lectures and save time on commuting. Moreover, it gives access to teachers and courses from all over the world, which is especially valuable for people living in small towns.
On the other hand, distance learning has serious drawbacks. First of all, many pupils find it hard to stay motivated without a teacher in the room. What is more, technical problems and an unstable internet connection can ruin a lesson. Finally, school is not only about knowledge but also about friendships and cooperation, which are difficult to develop on a screen.
To sum up, online lessons are a useful addition, but they should supplement rather than replace the classroom. A balanced approach combining both methods seems to be the best solution.
Dlaczego to dobra odpowiedź: Teza we wstępie, dwa akapity rozwinięcia (zalety, wady), zakończenie potwierdzające stanowisko. Są łączniki (on the one hand, moreover, what is more, to sum up), struktury porównawcze i frazeologia typu „rather than”.
List formalny: skarga
Polecenie: Kupiłeś(-aś) przez internet słuchawki, które okazały się wadliwe. Napisz list formalny do sklepu (200–250 wyrazów). Opisz problem i okoliczności zakupu. Wyjaśnij, czego oczekujesz od sklepu.
Przykładowa odpowiedź:
Dear Sir or Madam,
I am writing in connection with the headphones I purchased from your online shop on 5 March (order number 48215). I am afraid that the product does not meet my expectations.
When the parcel arrived, I immediately noticed that the left earphone did not work. I contacted your customer service by phone twice, but on both occasions I was told that someone would call me back. Unfortunately, nobody has done so yet.
Considering that I paid 250 zloty for the headphones, I find this situation unacceptable. I would be grateful if you could either replace the item with a new one or refund the full price within fourteen days.
I enclose a copy of the receipt and photographs of the damaged product. I look forward to hearing from you soon.
Yours faithfully,
Marta Nowak
Dlaczego to dobra odpowiedź: Są zwroty początkowe i końcowe zgodne z formą, oficjalny rejestr (I am afraid that…, I would be grateful if you could…), opis problemu i jasne oczekiwania. Akapity mają uzasadniony podział.
Filmy: rozprawka i list formalny
Polecane filmy o wypowiedzi pisemnej na poziomie rozszerzonym.






Typowe błędy
Dotyczą obu poziomów.
- Pominięty podpunkt polecenia albo opisany tylko jednym zdaniem bez szczegółu.
- Zła forma wypowiedzi (np. list zamiast rozprawki), co zeruje elementy formy w poleceniu rozszerzonym.
- Długość poza zakresem: poniżej 100 wyrazów w e-mailu albo poza 180–280 w rozprawce.
- Przeskakiwanie między czasami bez uzasadnienia, co obniża spójność.
- Kalki z polskiego: „I have 17 years”, „I will be on the school”, „actually” w znaczeniu „aktualnie”.
- Nieformalny język w liście formalnym (skróty, „Hi”, „Thanks a lot”) i odwrotnie.
- Argumenty sprzeczne z tezą w rozprawce bez wyjaśnienia, dlaczego się z nimi nie zgadzasz.
- Brak akapitów. Tekst w jednym bloku traci punkty za segmentację.
✍️ Sprawdzacz wypowiedzi pisemnej
Wybierz poziom, wklej swój tekst i kliknij Sprawdź. Policzę wyrazy, sprawdzę powitanie i zakończenie, spójniki i kilka typowych błędów. Tekst jest sprawdzany tylko w twojej przeglądarce i nigdzie go nie wysyłamy.
🌐 Potrzebujesz strony WWW?
Ta strona powstała w MediaSarbi. Robimy strony wizytówki, firmowe i sklepy internetowe: responsywne i przygotowane pod SEO. Zajmujemy się też nagraniami i montażem wideo, kampaniami reklamowymi, social mediami i wirtualnymi spacerami. Marka, którą widać i która sprzedaje.
